Home Erfgoedparticipatie-labs

Erfgoedparticipatie-labs

Erfgoedparticipatie-labs: participatie in de praktijk

Erfgoed brengt mensen samen en zorgt ervoor dat de omgeving, in een snel veranderende wereld, vertrouwd blijft. Daarmee krijgt erfgoed steeds meer een verbindende en een bredere maatschappelijke waarde. Niet de objecten en locaties op zich zijn de belangrijkste onderdelen van erfgoed, maar steeds meer de betekenissen en waarden die mensen aan dit erfgoed toekennen. Het Europese Verdrag van Faro benadrukt deze maatschappelijke en verbindende waarde van erfgoed en het belang van deelname door de samenleving. Denk aan het participatief herwaarderen van museale collecties, een nieuwe leven geven aan brugwachtershuisjes en andere lege panden door lokale initiatiefnemers of het meewerken van vrijwilligers aan archeologische vondsten. In de erfgoedparticipatie-labs onderzoeken we wat dat betekent voor het werk van erfgoedprofessionals.

Erfgoedprofessionals als verbinders

De samenleving betrekken bij het erfgoed en het erfgoed inzetten in sociaalmaatschappelijke doelen, dat is de opdracht waar erfgoedprofessionals voor staan. Erfgoed is van en voor iedereen. Dat betekent een verschuiving van top-down naar bottom-up, van kennisoverdracht naar co-creatie. Hoe betrek je burgers bij jouw opgave? Hoe kun jij initiatieven van anderen ondersteunen? Hoe zet je erfgoed in bij maatschappelijke vraagstukken? Hoe verzamel je verschillende perspectieven? Hoe zorg je ervoor dat iedereen zich gezien en gekend voelt? Hoe kun jij een goede verbindende rol spelen in het netwerk rondom jouw erfgoedproject? Als je in wilt spelen op de nieuwe plek van erfgoed in de maatschappij, heb je als erfgoedprofessional een andere manier van denken en van werken nodig. Je wordt meer facilitator en verbinder.

Erfgoedparticipatie-labs

In 2020 is de ErfgoedAcademie gestart met de erfgoedparticipatie-labs, onder het motto ‘Samen denken – Samen doen - Samen creëren’. Wat houdt een erfgoedparticipatie-lab in? In deze ‘praktijkwerkplaatsen’  ga je als erfgoedprofessional, samen met anderen uit de erfgoedsector, op zoek naar de antwoorden op de complexe vragen waar je nu voor staat. Je leert van en met elkaar, je helpt elkaar met casussen en doet samen ervaring op met participeren. Samen leren jullie wat erfgoedparticipatie inhoudt, welke (nieuwe) vaardigheden je nodig hebt en je leert welke middelen en methodes er zijn om participatie succesvol toe te passen in de werkpraktijk. Je kunt >> hier >> de ervaringen van de erfgoedparticipatie-labs 2020 bekijken. In dit >> levend en gedeeld document >> vind je allerlei interessante links en artikelen over erfgoedparticipatie.


De Erfgoedparticipatie-labs in 2021

Na het succes van 2020 gaan we door met twee nieuwe labs vanaf mei dit jaar. De thema’s van beide labs bepalen we aan de hand van de input die we van de nieuwe deelnemers krijgen. De twee labs gaan over vraagstukken waar veel erfgoedprofessionals in de praktijk tegenaan lopen. Het traject bestaat uit 7 bijeenkomsten gedurende een periode van ongeveer 7 maanden.

Wat levert meedoen aan de labs je op? 

 Meedoen aan een erfgoedparticipatie-lab biedt je ondersteuning bij het toepassen van veranderingen in je werkpraktijk. Gedurende de looptijd van de labs werk je aan je eigen casus. Je werkt samen met een maatje uit je eigen lab: jullie leren van elkaar en ondersteunen elkaar. Het is steeds experimenteren en reflecteren. En van tijd tot tijd koppelen we opgedane kennis en ervaring terug naar de groep, wat je ook weer waardevolle inbreng oplevert.  Je leert nieuwe vaardigheden, ontdekt nieuwe methodieken en het geheel levert je nieuwe inzichten op. Je krijgt een kijkje in de keuken van andere erfgoedprofessionals en dat levert je een schat aan informatie en inspiratie op. Daarbij benutten we ook de ‘alumni’ van 2020. Zo bouw je ook nog eens een waardevol netwerk op, waar je ook na 2021 op terug kunt vallen.

Erfgoedparticipatie-labs 2021 tijdlijn 

Het hele leertraject bestaat uit zeven bijeenkomsten:  vijf online bijeenkomsten en twee op locatie en vinden plaats van 11 mei tot en met 25 november 2021.


  • Dinsdag 11 mei. online centrale startbijeenkomst voor alle deelnemers 2021
    • Toelichting Faro
    • Toelichting Faro-programma
    • Uitleg over de labs en  wat je kunt  verwachten

  • Mei – juni - juli. In ieder erfgoedparticipatie-lab staan de drie online bijeenkomsten in het teken van kennismaking en ervaringen uitwisselen.  (maximaal 25 participanten per lab)
    • Elkaar leren kennen
    • Thema, kennis en ervaring in kaart brengen
    • Zelf aan de slag – aan eigen casus/vraagstuk werken + terugkoppeling naar en samenwerking met de groep
    • Lab A: 3 online bijeenkomsten op donderdag 20 mei, 10 juni, 1 juli van 14.00 – 16.00 uur
    • Lab B: 3 online bijeenkomsten op dinsdag 25 mei, 15 juni, 6 juli van 14.00 – 16.00 uur

  • Zomer – zelf aan de slag, ‘zelf-studie'.
    • In contact met een maatje - elkaar ondersteunen, elkaar scherp houden
    • Verder aan de slag met de eigen casus/vraagstuk

  • September – oktober. Per lab gaan de deelnemers twee keer op locatie, elke keer bij één van de deelnemers. In deze bijeenkomsten ligt de focus op ontwikkeling van kennis/methodieken, het consolideren van het leren.
    • Zelf aan de slag + terugkoppeling naar en samenwerking met de groep
    • Inclusief excursies, intervisiesessies, trainingsessies
    • Verzamelen en vormgeven van inzichten -> product voor kennisoverdracht naar het veld

  • Donderdag 25 november 2021 - online centrale slotbijeenkomst voor alle deelnemers 2021 + bredere veld

Voor wie is meedoen een goed idee?
De labs zijn geschikt voor iedereen die zich bezighoudt met erfgoedparticipatie en sociaal-maatschappelijk-gebruik van erfgoed. Dat is een brede groep: mensen die werkzaam zijn bij gemeenten en provincies en die bezig zijn met erfgoed, medewerkers van musea en andere erfgoedinstellingen, medewerkers bij erfgoedhuizen en anderen voor wie erfgoedparticipatie een belangrijk onderwerp is. Vrijwilligers, burgerinitiatiefnemers, mensen uit sociaalmaatschappelijke organisaties zijn ook van harte welkom!

Het lab is gericht op jullie als erfgoedprofessionals maar als er in jouw omgeving een actieve burger of vrijwilliger is voor wie de labs ook interessant en nuttig zouden kunnen zijn, dan is het mogelijk je samen met hem of haar in te schrijven. Stuur jullie deze info dan aan hem of haar door.

Inschrijven 

Inschrijven is nu gesloten. Heb je je aangemeld? Je hoort dan uiterlijk 1 mei in welk lab je een plek krijgt. 

Meer informatie
Heb je vragen over de erfgoedparticipatie-labs neem dan contact op met Lorna Cruickshanks .

Blijf op de hoogte
Wilt u op de hoogte blijven? Op onze LinkedIn pagina delen we updates over de labs en de ervaringen van de deelnemers en informatie over projecten, interessante artikelen of andere tips.

Over de labs en het Faro-programma 
De ErfgoedAcademie organiseert de labs in het kader van het programma-Faro van RCE. Onder het motto ‘leren door te doen’ onderzoekt het programma-Faro hoe burgerinitiatief en -participatie het beste kunnen worden gestimuleerd en gefaciliteerd. Het gezamenlijk onderzoek in onze Erfgoedlabs levert een bijdrage aan het onderzoeksprogramma van RCE. Meer informatie over het programma erfgoedparticipatie/Faro van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.