Cultuurgoederen Tweede Wereldoorlog: herkomst en restitutie in de praktijk
Het zorgvuldig onderzoeken van de herkomst van cultuurgoederen uit de Tweede Wereldoorlog is essentieel — en vraagt om actie. Het is een wettelijke taak én een maatschappelijke opdracht. In de praktijk ontbreekt vaak structuur of prioriteit. Deze cursus helpt je om herkomstonderzoek professioneel te organiseren, met kennis, praktische handvatten en een concreet plan van aanpak dat direct toepasbaar is binnen jouw organisatie.
Alle informatie op een rij
Dit is alles wat je moet weten over deze cursus.
- Startdatum
- 11 maart 2026
- Kosten
- Gratis. Dankzij een subsidie van de RCE kunnen we deze cursus als pilot gratis uitvoeren voor voor publieke instellingen, overheden en non-profit organisaties. Commerciële organisaties betalen €750.
- Doelgroepen
-
- Medewerker museum
- Medewerker collectiebeherende instelling
- Medewerker gemeente, rijk of provincie met musea in portefeuille
- Docent
- Yvonne Ploum
- Cursustype
- Een combinatie van fysiek en online
- Momenten
-
totBij Fundatie van Renswoude/Centraal Museum te UtrechttotOnlinetotOp locatie in Amersfoort
Andere vragen?
Wij beantwoorden ze graag! Als je twijfelt, kunnen we je ook helpen met het kiezen van een cursus die bij jou past.
Waarom deze cursus?
-
Concrete stappen om herkomstonderzoek stevig te organiseren
-
Praktische handvatten om dossiers zorgvuldig te beoordelen
-
Een uitgewerkt plan van aanpak dat direct inzetbaar is
Wat je moet weten over deze cursus
Veel organisaties erkennen het belang van herkomstonderzoek, maar zoeken naar structuur, capaciteit of duidelijke procedures. Deze cursus brengt overzicht, richting en concrete hulpmiddelen.
De ErfgoedAcademie ontwikkelde deze pilot met steun van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De cursus combineert kennisoverdracht, intervisie en praktijktoepassing. Je werkt met eigen casussen en vertaalt inzichten direct naar jouw organisatie.
Je ontvangt handvatten voor dossieranalyse, prioritering binnen je collectie en het vastleggen van bevindingen. Ook krijg je inzicht in het omgaan met mogelijke restitutieverzoeken en bestuurlijke afwegingen.
Tijdens de cursus:
- Werk je aan een eigen stappenplan voor herkomstonderzoek of restitutiebeleid
- Krijg je inzicht in de onderzoekspraktijk van het Centraal Museum
- Voer je een socratische dialoog over ethische dilemma’s
- Presenteer je jouw plan en ontvang je gerichte adviezen voor implementatie
Naast de bijeenkomsten besteed je 8 tot 12 uur aan voorbereiding en uitwerking. Deze investering levert overzicht, duidelijkheid en tijdswinst op.
Deelname is kosteloos voor publieke instellingen dankzij subsidie van de RCE. Het betreft een exclusieve pilot met een beperkt aantal plaatsen.
Programma
Dag 1 – Fundament en start (Utrecht)
In de Fundatie van Renswoude en het Centraal Museum verdiep je je in de historische context, het restitutiebeleid en de wettelijke kaders. Experts van de RCE lichten hun methode voor herkomstonderzoek toe. Je start direct met je eigen stappenplan.
Dag 2 – Verdieping en intervisie (online)
Je bespreekt je voortgang, wisselt ervaringen uit en scherpt je aanpak verder aan. Je krijgt gerichte feedback die je plan sterker maakt.
Dag 3 – Presentatie en borging (Amersfoort)
Je presenteert je plan van aanpak en ontvangt deskundig advies. Tijdens een bezoek aan Joods erfgoed in Amersfoort verbind je beleid aan historische realiteit.
Zwart-witfoto: Nationaal archief
Is de cursus iets voor jou?
Werk je bij een museum, provincie of gemeente en draag je verantwoordelijkheid voor collecties? Heb je te maken met cultuurgoederen uit de Tweede Wereldoorlog of heb je dat vermoeden en wil je hier zorgvuldig en professioneel mee omgaan? Dan biedt deze cursus precies wat nodig is: kennis, structuur en een helder handelingsperspectief. Je ontwikkelt vaardigheden, bouwt aan beleid en versterkt je professionele netwerk.
Maak nu tijd vrij en pluk daar later de vruchten van. De pilot biedt een unieke kans om kosteloos en onder begeleiding van experts werk te maken van herkomstonderzoek en de omgang met mogelijke restitutieverzoeken!
Zwart-witfoto: Nationaal archief
Experts tijdens de cursus
De cursus staat onder leiding van docent ErfgoedAcademie Yvonne Ploum. Zij wordt bijgestaan door onder meer de volgende experts:
- Nina Wijsbek, adviseur Erfgoedbeleid bij de RCE
- Chantal Perlee, Senior Medewerker Documentatie, Centraal Museum Utrecht
- Annelies Kool en Perry Schrier, Adviseurs Cultuurgoederen WOII, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
- Erik Boers, philosopher in residence bij Comenius Leergangen en begeleider Leergang Erfgoedfilosofie ErfgoedAcademie
Onderzoek doen naar de herkomst van je collectie is een verplichting. Maar hoe doe je dat en waar begin je? In deze cursus helpen we je op weg!
Yvonne Ploum
- Specialisme
- Erfgoed
- Social media
Yvonne is inhoud gedreven. Of het nu gaat om musea, monumenten, landschap, archeologie of immaterieel erfgoed; Yvonne streeft er altijd naar erfgoed in te zetten voor maatschappelijke opgaven. Yvonne verbindt kennis aan een brede praktijkervaring. Ze relateert het individuele verhaal graag met humor aan het universele.
Erfgoed relevant maken en houden in dienst van een duurzame en mooiere wereld staat voor mij centraal
Veelgestelde vragen
Wij denken graag met je mee
Heb je nog vragen? Ons team vertelt je graag alles over deze of andere cursussen.
Maak gebruik van onze jarenlange erfgoed-ervaring!